Ograniczniki prądu rozruchowego

Ograniczniki prądu rozruchowego

Ograniczniki prądu rozruchowego pomagają ograniczyć krótkotrwałe przetężenia pojawiające się w chwili załączenia oświetlenia i innych odbiorników. Są szczególnie przydatne w obwodach z oświetleniem LED, zasilaczami impulsowymi oraz oprawami o charakterystyce indukcyjnej, pojemnościowej lub nieliniowej. Zastosowanie takiego rozwiązania może ograniczyć ryzyko niepożądanego zadziałania zabezpieczeń nadprądowych oraz nadmiernego obciążenia elementów wykonawczych instalacji.

Czym są ograniczniki prądu rozruchowego?

Prąd rozruchowy to krótkotrwały, podwyższony prąd występujący bezpośrednio po włączeniu odbiornika. W przypadku niektórych obciążeń jego wartość może być wielokrotnie wyższa od prądu znamionowego. Dotyczy to między innymi urządzeń wyposażonych w układy zasilające z kondensatorami, dlatego problem może pojawiać się także w instalacjach oświetlenia LED.

Ogranicznik prądu rozruchowego zmniejsza amplitudę takiego impulsu podczas załączania obciążenia. Dzięki temu ogranicza obciążenie instalacji oraz elementów przełączających, a w określonych zastosowaniach pomaga również zapobiegać zadziałaniu zabezpieczeń nadprądowych wywołanemu krótkotrwałym udarem.

Gdzie stosuje się ograniczniki prądu rozruchowego?

Najczęściej znajdują zastosowanie w obwodach, w których podczas załączania występuje znaczny chwilowy wzrost prądu. Mogą być wykorzystywane między innymi przy:

• oświetleniu LED,
• oprawach oświetleniowych,
• zasilaczach impulsowych,
• lampach halogenowych i żarowych,
• innych odbiornikach o charakterystyce indukcyjnej, pojemnościowej lub nieliniowej.

Takie rozwiązanie jest szczególnie przydatne wtedy, gdy obciążenie ma stosunkowo niewielki prąd znamionowy, ale podczas załączania powoduje krótkotrwały, znacznie większy impuls. Może on powodować niepożądane reakcje zabezpieczeń albo nadmiernie obciążać styki urządzeń sterujących.

Jak działa ogranicznik prądu rozruchowego?

W rozwiązaniach tego typu ograniczenie prądu może być realizowane za pomocą termistora NTC. W momencie załączenia element ten znajduje się w torze zasilania odbiornika i ogranicza początkowy impuls prądowy. Po krótkim czasie zostaje odłączony z toru, dzięki czemu odbiornik otrzymuje pełne zasilanie.

Istotną cechą takiego rozwiązania jest ograniczenie samego udaru występującego przy włączeniu. Nie należy utożsamiać go ze ściemniaczem ani urządzeniem przeznaczonym do płynnego rozjaśniania oświetlenia.

Na co zwrócić uwagę przy wyborze?

Przy wyborze ogranicznika prądu rozruchowego należy przede wszystkim uwzględnić charakter obciążenia oraz sposób jego pracy. Znaczenie ma również prąd znamionowy całego obwodu i wymagania dotyczące montażu. Poszczególne urządzenia mogą być przeznaczone do różnych zakresów zastosowań, dlatego przed zakupem warto sprawdzić ich dokumentację techniczną i dobrać rozwiązanie odpowiednie do konkretnej instalacji.

W przypadku rozbudowanych obwodów oświetleniowych szczególnie istotne jest uwzględnienie rzeczywistego sposobu załączania odbiorników oraz charakterystyki zastosowanych źródeł światła i zasilaczy. Odpowiednio dobrany ogranicznik może ułatwić współpracę obciążenia z urządzeniami sterującymi i zabezpieczeniami instalacji.

Ogranicznik prądu rozruchowego a sterowanie oświetleniem

W instalacjach oświetleniowych ogranicznik może pełnić funkcję elementu pomocniczego współpracującego z urządzeniami sterującymi. Jest szczególnie przydatny tam, gdzie częste załączanie obciążenia powoduje problemy związane z chwilowym wzrostem prądu.

Warto pamiętać, że ograniczenie prądu rozruchowego nie zastępuje właściwego zabezpieczenia instalacji. Dobór urządzenia powinien uwzględniać parametry obciążenia, sposób montażu oraz wymagania konkretnego układu elektrycznego.

FAQ

Czy ogranicznik prądu rozruchowego nadaje się do oświetlenia LED?

Tak. Ograniczniki tego typu znajdują zastosowanie między innymi w obwodach oświetlenia LED, w których przy załączaniu może występować znaczny chwilowy wzrost prądu.

Czy ogranicznik prądu rozruchowego jest tym samym co ściemniacz?

Nie. Jego zadaniem jest ograniczenie krótkotrwałego udaru prądowego podczas załączania obciążenia, a nie regulacja jasności oświetlenia.

Czy ogranicznik może zapobiegać wyzwalaniu zabezpieczeń?

Może ograniczyć ryzyko niepożądanego zadziałania zabezpieczenia nadprądowego spowodowanego krótkotrwałym udarem występującym przy załączaniu obciążenia.

Czy ogranicznik można stosować tylko do oświetlenia?

Nie. Zależnie od zastosowanego urządzenia ograniczanie prądu rozruchowego może być wykorzystywane również w innych obwodach z obciążeniami o charakterystyce indukcyjnej, pojemnościowej lub nieliniowej.

Zobacz również: 

• Wzmacniacze LED
• Zasilacze LED
• Przekaźniki
• Ściemniacze
• Sterowniki oświetlenia
• Automaty schodowe
• Automaty zmierzchowe