Co oznacza NO i NC w styczniku?

Aby prawidłowo odczytać oznaczenie 1×NO + 1×NC, trzeba znać znaczenie obu skrótów.

NO – Normally Open

NO pochodzi od angielskiego Normally Open i oznacza normalnie otwarty.

W stanie spoczynku styk NO nie zamyka obwodu. Po zadziałaniu stycznika zmienia stan na zamknięty.

NC – Normally Closed

NC oznacza Normally Closed, czyli normalnie zamknięty.

W stanie spoczynku styk NC zamyka obwód. Po zadziałaniu stycznika zmienia stan na otwarty.

Najprościej można przedstawić to w tabeli:

Dlatego 1×NO + 1×NC oznacza dwa tory o przeciwnych stanach początkowych.

Jak działa styk NO?

Styk NO jest normalnie otwarty.

Oznacza to, że w stanie spoczynku obwód pozostaje rozwarty. Po zadziałaniu stycznika styk zostaje zamknięty.

Można zapamiętać to w prosty sposób:

stycznik w spoczynku → NO otwarty

stycznik po zadziałaniu → NO zamknięty

Styk NO może być więc wykorzystany wtedy, gdy określony obwód ma zostać załączony dopiero po zadziałaniu stycznika.

Przykładowo, jeżeli po podaniu napięcia na cewkę stycznik ma załączyć określony tor, odpowiedni styk NO zmieni swój stan z otwartego na zamknięty.

Jak działa styk NC?

Styk NC działa odwrotnie niż NO.

W stanie spoczynku jest zamknięty, natomiast po zadziałaniu stycznika zostaje otwarty.

Schemat działania wygląda więc następująco:

stycznik w spoczynku → NC zamknięty

stycznik po zadziałaniu → NC otwarty

Obecność styku NC pozwala wykorzystać zmianę stanu stycznika również do rozłączenia określonego toru, sterowania lub sygnalizacji.

Co dzieje się po załączeniu stycznika 1×NO + 1×NC?

Załóżmy, że stycznik znajduje się w stanie spoczynku.

Przed zadziałaniem

• NO jest otwarty,
• NC jest zamknięty.

Po podaniu odpowiedniego napięcia na cewkę następuje zadziałanie mechanizmu stycznika i zmiana stanu styków.

Po zadziałaniu

• NO zostaje zamknięty,
• NC zostaje otwarty.

W uproszczeniu można więc powiedzieć:

NO: OFF → ON

NC: ON → OFF

To właśnie jest najważniejsza cecha konfiguracji 1×NO + 1×NC.

Kiedy potrzebujesz konfiguracji 1×NO + 1×NC?

Taka konfiguracja jest przydatna przede wszystkim wtedy, gdy zmiana stanu stycznika ma powodować dwa przeciwne działania w układzie.

1. Jeden obwód ma zostać załączony, a drugi wyłączony

To najbardziej oczywiste zastosowanie.

Po zadziałaniu stycznika:

• styk NO zamyka pierwszy tor,
• styk NC otwiera drugi tor.

Jedno urządzenie może więc powodować jednoczesne załączenie jednego obwodu i rozłączenie drugiego.

Nie oznacza to jednak, że dowolne dwa obwody można bezpośrednio podłączyć do każdego stycznika. Zawsze trzeba sprawdzić parametry konkretnego produktu, konfigurację styków oraz sposób zastosowania w projektowanym układzie.

2. Gdy potrzebujesz sygnału o stanie stycznika

Jeden ze styków może zostać wykorzystany w obwodzie sterowania lub sygnalizacji.

Przykładowo styk NO może przekazywać sygnał po zadziałaniu stycznika:

stycznik wyłączony → NO otwarty

stycznik załączony → NO zamknięty

Analogicznie można wykorzystać styk NC, jeżeli potrzebny jest sygnał związany ze stanem spoczynkowym lub jego przerwaniem po zadziałaniu stycznika.

3. Gdy potrzebna jest funkcja blokady

Styk NC może być wykorzystany w obwodzie sterowania, który powinien zostać przerwany po zadziałaniu określonego urządzenia.

Ma to znaczenie w układach, w których stan jednego elementu powinien wpływać na możliwość uruchomienia kolejnego.

Sam fakt zastosowania styku NC nie określa jednak konkretnego schematu blokady. Sposób połączenia należy dobrać do całego układu sterowania.

4. Gdy jeden element ma realizować funkcję wykonawczą i pomocniczą

Nie zawsze oba styki muszą służyć do przełączania dwóch odbiorników.

W zależności od konstrukcji i parametrów urządzenia jeden tor może być wykorzystany w funkcji głównej, a drugi w obwodzie sterowania lub sygnalizacji.

Takie rozwiązanie może ograniczyć liczbę elementów potrzebnych do realizacji określonej funkcji.

W przypadku dodatkowych styków pomocniczych oferowane są między innymi konfiguracje 1×NO+1×NC, 2×NO oraz 2×NC.

1×NO + 1×NC a 2×NO – jaka jest różnica?

Konfiguracje 1×NO + 1×NC i 2×NO nie są zamiennikami w każdym zastosowaniu.

W konfiguracji 2×NO oba styki są normalnie otwarte. Po zadziałaniu stycznika oba przechodzą w stan zamknięty.

W konfiguracji 1×NO + 1×NC jeden styk jest normalnie otwarty, a drugi normalnie zamknięty.

Dlatego 1×NO + 1×NC nie jest lepszą ani gorszą wersją 2×NO. Są to różne konfiguracje przeznaczone do różnych sposobów pracy układu.

W ofercie producenta występują również inne konfiguracje, między innymi 2×NO, 4×NO, 2×NO+2×NC oraz 3×NO+1×NC.

Czy 1×NO + 1×NC oznacza dwa niezależne styczniki?

Nie.

Oznaczenie 1×NO + 1×NC nie oznacza dwóch niezależnych styczników.

W przypadku konfiguracji styków jednego stycznika oba tory są związane z działaniem tego samego mechanizmu. Ich stan zmienia się w wyniku zadziałania tego urządzenia.

Można natomiast wykorzystać poszczególne tory w różnych obwodach, jeżeli pozwalają na to parametry konkretnego produktu i projekt instalacji.

Ważne jest więc rozróżnienie:

wspólne sterowanie nie oznacza, że oba tory muszą być ze sobą elektrycznie połączone.

Stycznik 1×NO + 1×NC czy dodatkowy styk pomocniczy?

To ważne rozróżnienie podczas wyboru produktu.

Konfiguracja 1×NO + 1×NC może odnosić się do określonego układu styków stycznika, ale podobne oznaczenie występuje również przy stykach pomocniczych.

Przykładem jest ST-1NO-1NC. Jest to indywidualny styk pomocniczy, a nie osobny stycznik. Ma konfigurację 1×NO+1×NC i jest przeznaczony do współpracy z odpowiednimi urządzeniami.

Dlatego przed zakupem należy sprawdzić, czego dokładnie dotyczy oznaczenie:

• konfiguracji głównych torów stycznika,
• czy dodatkowego bloku styków pomocniczych.

Nie należy automatycznie traktować tych dwóch zastosowań jako tego samego rozwiązania.

Jak wybrać stycznik z odpowiednią konfiguracją styków?

Sama informacja o liczbie i rodzaju styków nie wystarczy do prawidłowego doboru stycznika.

Przed zakupem warto sprawdzić kilka podstawowych parametrów.

1. Konfigurację styków

Najpierw określ, jakiej konfiguracji potrzebujesz:

• 1×NO + 1×NC,
• 2×NO,
• 2×NC,
• 2×NO + 2×NC,
• lub innej dostępnej konfiguracji.

W ofercie Gniazdko Elektryka konfiguracja styków jest jednym z parametrów, według których można filtrować styczniki modułowe.

2. Prąd obwodu

Dobierając stycznik, nie należy kierować się wyłącznie wartością prądu.

Trzeba uwzględnić również rodzaj obciążenia oraz kategorię użytkowania. Parametry urządzenia powinny odpowiadać rzeczywistym warunkom pracy.

3. Napięcie cewki

Napięcie cewki musi odpowiadać napięciu dostępnemu w obwodzie sterującym.

W ofercie styczników modułowych znajdują się między innymi warianty z cewkami:

• 24 V AC,
• 24 V AC/DC,
• 24 V DC,
• 230 V AC.

Zawsze należy sprawdzić dokładne oznaczenie wybranego modelu.

4. Napięcie pracy

Należy osobno zweryfikować napięcie obwodu przełączanego.

Napięcie cewki i napięcie obwodu przełączanego to dwa różne parametry. Nie należy ich ze sobą utożsamiać.

5. Rodzaj obciążenia

Parametry stycznika należy odnosić do rodzaju odbiornika oraz warunków, w jakich będzie on pracował.

W przypadku styczników podawane są między innymi parametry związane z kategoriami użytkowania AC-7a i AC-7b. Dlatego samej wartości prądu nie należy analizować w oderwaniu od kategorii użytkowania.

1×NO + 1×NC – prosty sposób na zapamiętanie

Jeżeli chcesz szybko odczytać oznaczenie, zapamiętaj:

NO = normalnie otwarty
NC = normalnie zamknięty

A więc:

1×NO + 1×NC = jeden styk otwarty i jeden styk zamknięty w stanie spoczynku.

Po zadziałaniu stycznika:

NO się zamyka, a NC się otwiera.

Jeżeli właśnie takiej zmiany stanu potrzebujesz w układzie, konfiguracja 1×NO + 1×NC może być właściwym rozwiązaniem.

Czy 1×NO + 1×NC jest lepsze od 2×NO?

Nie.

Obie konfiguracje służą do innych zastosowań.

Jeżeli po zadziałaniu stycznika oba tory mają zostać zamknięte, odpowiednia może być konfiguracja 2×NO.

Jeżeli natomiast jeden tor ma zostać zamknięty, a drugi otwarty, właściwa może być konfiguracja 1×NO + 1×NC.

Dobór powinien więc wynikać z funkcji, jaką stycznik ma pełnić w instalacji, a nie wyłącznie z liczby styków.

Warto przeczytać również artykuł „Co oznacza 2×NO w styczniku i kiedy potrzebne są dwa styki normalnie otwarte?”, który pozwala porównać konfigurację 2×NO z innymi sposobami zestawienia styków.

FAQ – najczęściej zadawane pytania

Co oznacza 1×NO + 1×NC?

Oznacza jeden styk normalnie otwarty NO oraz jeden styk normalnie zamknięty NC. W stanie spoczynku NO jest otwarty, a NC zamknięty. Po zadziałaniu stycznika NO się zamyka, a NC otwiera.

Co oznacza NO w styczniku?

NO (Normally Open) oznacza styk normalnie otwarty. W stanie spoczynku jest rozwarty, a po zadziałaniu stycznika zostaje zamknięty.

Co oznacza NC w styczniku?

NC (Normally Closed) oznacza styk normalnie zamknięty. W stanie spoczynku jest zwarty, a po zadziałaniu stycznika zostaje rozwarty.

Kiedy wybrać 1×NO + 1×NC zamiast 2×NO?

Konfigurację 1×NO + 1×NC wybiera się wtedy, gdy po zadziałaniu stycznika jeden tor ma zostać zamknięty, a drugi otwarty. Przy konfiguracji 2×NO oba styki przechodzą ze stanu otwartego do zamkniętego.

Czy 1×NO + 1×NC może służyć do sygnalizacji?

Tak. Odpowiedni styk może zostać wykorzystany w obwodzie sterowania lub sygnalizacji, jeżeli pozwalają na to parametry konkretnego urządzenia oraz projekt układu.

Czy 1×NO + 1×NC oznacza dwa niezależne styczniki?

Nie. Jest to konfiguracja dwóch torów związanych z działaniem tego samego stycznika. Nie oznacza dwóch niezależnych urządzeń.

Czy ST-1NO-1NC jest stycznikiem?

Nie. ST-1NO-1NC jest indywidualnym stykiem pomocniczym o konfiguracji 1×NO+1×NC. Nie należy utożsamiać go ze stycznikiem.

Czy każdy stycznik 1×NO + 1×NC ma takie same parametry?

Nie. Oznaczenie 1×NO + 1×NC określa konfigurację styków, ale pozostałe parametry mogą się różnić zależnie od modelu. Przed zakupem należy sprawdzić między innymi prąd, napięcie cewki, napięcie pracy, kategorię użytkowania oraz przeznaczenie konkretnego urządzenia.

Czy styki NO i NC przełączają się jednocześnie?

W konfiguracji związanej z tym samym mechanizmem stycznika ich zmiana stanu jest związana z jego zadziałaniem: NO przechodzi w stan zamknięty, a NC w stan otwarty.

Czy 1×NO + 1×NC można stosować do dwóch różnych obwodów?

Można wykorzystać poszczególne tory w różnych obwodach, ale zawsze należy sprawdzić parametry konkretnego urządzenia oraz sposób zaprojektowania instalacji. Sama obecność konfiguracji 1×NO + 1×NC nie oznacza, że dowolne dwa obwody mogą zostać podłączone bez dodatkowej analizy.

Podsumowanie

1×NO + 1×NC oznacza konfigurację, w której występuje:

• jeden styk NO – normalnie otwarty,
• jeden styk NC – normalnie zamknięty.

W stanie spoczynku NO jest otwarty, a NC zamknięty. Po zadziałaniu stycznika sytuacja się odwraca – NO zostaje zamknięty, a NC otwarty.

Taka konfiguracja jest przydatna wtedy, gdy jedno zadziałanie urządzenia ma powodować jednoczesne załączenie jednego toru i rozłączenie drugiego, a także w wybranych układach sterowania, sygnalizacji czy blokad.

Przy wyborze produktu należy jednak sprawdzić nie tylko konfigurację styków, ale również prąd, napięcie cewki, napięcie pracy, rodzaj obciążenia i kategorię użytkowania.

Warto również zwrócić uwagę, czy oznaczenie 1×NO + 1×NC dotyczy samego stycznika, czy dodatkowego styku pomocniczego. Przykładem tego drugiego rozwiązania jest ST-1NO-1NC.